Organizacja jako system społeczno-techniczny
Organizacja jako system społeczno-techniczny (model Leavitt’a):
Składa się z czterech elementów:
- współtworzących dwa podsystemy:
- system społeczny (ludzie → cele i zadania)
- techniczny (struktura → technika organizacji)
Organizacja jest systemem otwartym – czerpie zasoby z otoczenia i na jego rzecz oddaje produkty i usługi.
Cele organizacji:
- ekonomiczne – zysk
Zysk jest najbardziej ogólnym celem działań podejmowanych przez organizacje
- techniczne – jakość i ilość
- społeczne – warunki pracy, zadowolenie klientów
Często utożsamiane z funkcjami jakie pełnią na rzecz otoczenia (cel biura prawnego – załatwianie prawnych zleceń klientów; cel uczelni – kształcenie kadry menadżerskiej na potrzeby sektora zarządzającego
- organizacje nie nastawione na zysk (niedochodowe) czerpią niezbędne środki finansowe głównie z różnych budżetów publicznych na rzecz swojej statutowej działalności
- rozumiane jako zbiory konkretnych efektów działań podejmowanych w ramach i dla realizacji ich funkcji (osiągnięcie zysku, ustalonej wielkości sprzedaży czy produkcji asortymentu, uzyskanie nagród dla produktów)
- cele organizacji stanowią zbiór wzajemnie powiązanych dążeń, aspiracji i zamierzonych efektów o różnym stopniu konkretności (zaliczenie przedmiotu, skończenie studiów, znalezienie pracy)
- mają konstrukcję hierarchiczną
- zamierzenia długofalowe, ([???] ważne dla przyszłego rozwoju organizacji nazywane celami strategicznymi. Związane są one ze zdobywaniem określonych (?) nowych rynków, badaniami nad nowymi produktami i technologią).
- cele niższego rzędu: Taktyczne, operacyjne – bardziej konkretne niż strategiczne, można je stosować do zmieniających się warunków zanim zmienimy cele wyższego rzędu. Mogą być stosowane w bieżącym życiu gospodarczym.
- cel uświadomiony: sporządzony przez konkretną osobę lub grupę społeczną stan rzeczy, który chcemy osiągnąć.
Przetrwanie i rozwój | Cele najwyższego rzędu (głównie organizacyjne)
Zrównoważone funkcjonowanie
(dostęp do zasobów koniecznych do istnienia i funkcjonowania)
Maksymalizacja zysku (organizacja rynkowa) | Maksymalizacja budżetu (organizacja niedochodowa)
Wytwarzanie społecznie użytecznych dóbr i usług (realizacja funkcji na rzecz otoczenia)
Realizacja konkretnych znaczeń działań, zadań i przedsięwzięć | cele najniższego rzędu, konkretne efekty działań
-
Ludzie
- są najważniejszym składnikiem każdej organizacji
- jednostki i grupy społeczne są systemami naturalnymi, wnoszącymi do organizacji swoje potrzeby : biologiczne, kulturalne; inteligencję; cele; umiejętności
- są z drugiej strony najbardziej zawodnym składnikiem organizacji, ale tylko dzięki nim trwają i rozwijają się organizacje.
-
Struktura:
- każda organizacja ma swoją wewnętrzną strukturę (składa się z różnych elementów oraz powiązań i zależności je łączących)
- najbardziej podstawowe elementy – pojedyncze stanowiska pracy
- wzajemne zależności łączące stanowiska pracy mają różny charakter (więź służbowa, technologiczna, funkcjonalna, informacyjna)
- Możemy wyróżnić 2 podstawowe typy struktur:
- U – określona mianem jednolitych – każda ich część nie może funkcjonować bez powiązań z innymi, nie może się usamodzielnić
- M – związki wielu przedsiębiorstw, jednostki strukturalne organizowane na czas wykonywania zadania w jedną firmę. Charakteryzuje je znaczna autonomia tworzą je głównie powiązania ekonomiczne oraz jednolita polityka
-
technika
- zbiór ogólnych i szczegółowych sposobów, technik oraz narzędzi (wypracowanych, kupionych i narzuconych) służących realizacji organizacyjnych zadań
- określa działania jakie powinny być podjęte dla wykonania celu (porządkuje je i wiąże między sobą)
- może być wypracowana przez samą organizację lub zapożyczona albo narzucona z zewnątrz
- różny może być stopień szczegółowości – sztywność (niezmienność, obligatoryjność).
Ze względu na stopień szczegółowości , sztywności, sformalizowania stosowane w organizacji techniki można podzielić na:
-
-
- ogólne algorytmy
- algorytmy działania wyznaczające w postaci kolejnych faz (etapów) tok (sposób) postępowania w określonych sytuacjach
-